تیم ملی فوتبال زنان از زاویه ای دیگر
مجموعهی پیراهن ورشی آستین بلند، شلوار کوتاه و روسری شاید یک دست لباس ورزشی زنانه برای یکی از نخستین روزهای پاییزی در نظر بیاید اما قرار گرفتن پرچم کوچک ایران بر روی این لباسها[که قسمتی از نشان فدراسیون فوتبال ایران ست] ، میتواند اوضاع را کاملآ متفاوت کند، درست همانند پوششی که ملیپوشان بانوان ایرانی در بازیهای بانوان غرب آسیا بر تن کردند؛ پوششی متفاوت و کمی هم عجیب برای یک دیدار نسبتآ رسمی فوتبال.
البته بانوان ایرانی نخستین کسانی نیستند که از چنین پوششی در یک میدان فوتبالی استفاده کردهاند؛ چیزی شبیه به این نوع این پوشش از مدتها قبل توسط یک دختر فوتبالیست استرالیایی لبنانی تبار در لیگ فوتبال زنان استرالیا (Vodafone Women Premier League) استفاده میشد؛ پوششی که سبب شد داور یکی از دیدارهایی که عفیفه سعد در آن حضور داشت، بازی را به جنجال بکشاند. بهتر است ماجرا را از زبان الناز نوظهور، فوتبالیست ایرانی حاضر در این لیگ بشنویم:
« فکر کنم اواخر آوریل سال 2004 (اردیبهشت 1383) بود، اسم بازیکن عفبفه سعد بود و در لیگ برتر ویکتوریا برای تیم ملبورن جنوبی بازی میکرد. اون همیشه با حجاب فوتبال بازی میکرد ولی اون روز داور بهش گفت که باید روسریت رو برداری وگرنه من بهت اجازهی بازی نمیدم. بهش گفته بود مگه سرت چیزی شده که اینو رو سرت بستی! ولی عفبفه گفت که من مسلمانم و قبول نکرد که روسریش رو از سرش باز کنه.
بعد از گذشتن چند دقیقه از جنجال بازی نکردن عفیفه و تاخیر در شروع بازی، هم تیمیهای عفیفه هم ازش حمایت کردند و گفتند ما بدون عفیفه بازی نمیکنیم. تیم مقابل هم مثل هم تیمی های عفیفه، ازش حمایت کردند و داور سرانجام مجبور به عقب نشینی شد. اما به علت تاخیر زیاد در شروع بازی، اون بازی به بعد موکول شد.»
این البته پایان ماجرا نبود؛ پس از لغو این دیدار، فدراسیون فوتبال استرالیا با داور بازی برخورد و او را برای چند مدت از داوری محروم نمود « ما معتقدیم که او تصمیم بسیار شدیدی را اتخاذ و موقعیت خویش را به عنوان داور یک دیدار فراموش کرده است [ تا عقیده ی خود را تحمیل نماید] »
الناز مدتهاست به همراه خانوادهاش در خارج از ایران زندگی میکند. او یکی از دختران ایرانی فوتبالیستیست که در یک تیم و یک لیگ فوتبال حضور داشته است. الناز اگر چه فوتبال را به عنوان یک حرفه دنبال نمیکند ولی بارها شرایط یک فوتبالیست نیمه حرفهای را تجربه کرده است و در این زمینه از بازیکنان ملیپوش ایرانی نیز تجربهی بیشتری دارد .
هنگامی که الناز خبر مسابقات تیم ملی زنان و نحوهی تشکیل پنهانی آن را میشنود، واکنشی بسیار شبیه به واکنش دیگر فوتبال دوستان ایرانی از خود بروز میدهد « این خبر خیلی جالبیه، خیلی خوشحال شدم؛ ولی چرا هیچکسی خبر نداشت، مگه خبر بدی بود که هیچکس از قبل مسابقات خبری از این تیم نداشت؟»
سخنگوی فدراسیون فوتبال، غلامحسین زمان آبادی، در این باره می گوید:«در نظر داشته باشید که بعضی اوقات ممکن است گروهی قصد انجام کاری را داشته باشند امّا سرو صدايی که چه مثبت و چه منفی براي آن کار ایجاد ميشود که کل قضيه را لوث ميکند و در نهايت کار مربوطه اصلاً انجام نميشود. خوب اين مسئله هم مستثنا نبود، ترجيح داديم اين کار بدون سر و صدا انجام شود تا با توجّه به شرايط فرهنگي اجتماع نشان دهيم که اين کار میتواند بدون مشکل خاصی انجام شود. به لطف خدا هم ديديد که اين تیم به مسابقات رفت و هيچ مشکلی هم ايجاد نشد و برايند مثبتی از خود در سطح جامعه و آراي عمومی نشان داد.»
تعجب برانگیز
ماجرای جنجال عفیفه سعد در همان «پوشش سر» خلاصه شد، اما آنچه که تیم ایران برای پوشش در یک میدان رسمی برگزیده است با قوانین پوشش فیفا متفاوت است، هوشنگ نصیرزاده نیز مغایر بودن این پوشش با قوانین پوشش فیفا را مورد تایید قرار داده است.
بحث حضور تیم ملی ایران با این نوع پوشش در میادین فوتبال زمانی جالبتر می شود که کنفدراسیون فوتبال آسیا عنوان کرده که به تیم ایران اجازه خواهد داد تا با این پوشش در مسابقات آسیایی دختران زیر 19 سال آسیا شرکت کند و از فدراسیون ایران برای حضور در این مسابقات دعوت کرده است.
اما مشکل پوشش تیم ایرن چندان حاد به نظر نمیرسد زیرا عفیفه سعد از مدتها قبل برای اینکه پوشش او از لحاظ مذهبی مشکلی نداشته باشد، راهکار تازهای پیدا کرده بود. الناز در این باره توضیح میدهد که او از tight استفاده میکند، شلوارهای چسبان و تنگی که هنگام سرمای بیش از حد در زیر شورت ورزشی میپوشند تا از گزند سرما در امان باشند.
برخلاف فوتبال مردان که دعوت از بازیکنان ایرانی الاصل با جنجال همراه بوده، به نظر میرسد که در ورزش بانوان جنجال خاصی وجود نداشته باشد و دست اندرکاران ورزش بانوان به راحتی با این موضوع کنار آمده باشند؛ ارغوان رضایی، تنیسور ایرانی مقیم فرانسه، یکی از اعضای تیم ملی تنیس زنان ایران و یکی از چندین نمونهی بارز این موضوع است. اما آیا میتوان موضوع دعوت از بازیکنان بانوان ایرانی حاضر در دیگر کشورها را در ورزشی مانند فوتبال که همواره با حاشیه گره خورده است، بدون حاشیه بررسی کرد؟ فراموش نکنیم که طی چند ماه گذشته خبرهایی ناخوشایند در مورد مدل موی بازیکنان مرد به گوش میرسید. غلامحسین زمان آبادی در بارهی دعوت از بازیکنان خارج از کشور میگوید: «خب طبيعتاً اين تیم متعلّق به تمام بانوان ايرانی در سراسر جهان است و چرا که نه، همانطور که الان خانم کتايون خسرويار از آمریکا در اين تیم هستند. بانوان مستعد ايراني حاضر در اقصا نقاط جهان ميتوانند در اين تیم حاضر باشند. تنها مولّفه همان مسئله پوشش است که همه ان را رعايت ميکنند.»
الناز هنگامی که با سوالی در مورد بازی کردن با این پوشش و برای تیم ایران روبرو میشود، کمی جا می خورد اما باز هم نمی تواند علاقهاش را پنهان کند« خب دوست دارم برای تیم ملی کشورم بازی کنم، اما با این پوشش نمی دونم! باید فکر کنم و بعد این پوشش را امتحان کنم. کمی گرم به نظر میآد ولی اگر اونها تونستند با این پوشش بازی کنند، من هم میتونم. البته الان به علت مشکلات شخصی و درسی، به هیچ عنوان نمیتونم به تیم ملی ایران فکر نمی کنم.»
برنامه ریزی سازمانیافته، تمرکز بر بازیکنان داخلی و نیز جمع آوری بازیکنان ایرانی حاضر در کشورهای دیگر، شاید فوتبال زنان ایران را به سرعت به عنوان یکی از قدرت های برتر آسیا مطرح سازد؛ حضور در جام جهانی هم شاید دور از دسترس نباشد.
با سپاس از یاسر اشراقی